“Cố gắng thể hiện mình theo những gì tốt nhất loài người từng làm được và mang những điều đó vào những gì bạn đang làm…” - Đó là triết lý tinh hoa của Steve Jobs, thủ lĩnh của hãng máy tính Apple.

Tốt hơn, nhiều hơn. Đó là công thức thời thượng để duy trì những ý tưởng mới ngày nay. Nó nhấn mạnh tới một loại chủ nghĩa bình quân thời Internet, thứ chủ nghĩa tán dương “trí tuệ đám đông” và “sáng tạo mở”.

Nhét tất cả những đóng góp đó vào trong một cái hộp số, kết quả sẽ là một trí tuệ tập thể, người ta dạy chúng ta như vậy trong những cuốn sách và các nghiên cứu học thuật.

Nhưng, Apple lại là một nhà máy sáng tạo được xây dựng kỹ càng bởi Steve Jobs từ khi ông trở về nắm quyền vào năm 1997. Steve đã tìm ra một mô hình sáng tạo khác, hướng tới và dựa vào cá nhân và tinh hoa chứ không phải số đông.

Hướng tiếp cận này phản ánh trong sản phẩm mới nhất Ipad, chiếc máy tính bảng dự định sẽ trở thành một thiết bị thay đổi sân chơi.

Nó có thể nổi bật hoặc chìm nghỉm nhưng rõ ràng Ipad mang thị hiếu và quan điểm của Mr Jobs. Ipad được đóng dấu đỏ bằng khẩu hiệu marketing đặc trưng của Apple: Hãy nghĩ khác.

Apple thể hiện một “mô hình sáng tạo lãng tử”, đó là nhận định của nhà quan sát John Kao, chuyên gia tư vấn cho các tập đoàn và chính phủ về sáng tạo.

Trong mô hình này, có một mối liên hệ chặt chẽ giữa cá tính của người lãnh đạo và những gì được sáng tạo ra. Những bộ phim được nhào nặn bởi các đạo diễn siêu sao là những ví dụ, từ Vertigo của Alfred Hitchcock tới Avatar của James Cameron.

Tại Apple, có một mối tương đồng giữa lãnh tụ nhóm thiết kế tối cao, Mr Jobs và những sản phẩm của công ty. Từ máy tính tới điện thoại cầm tay, các sản phẩm của Apple nổi tiếng vì thời thượng, mạnh mẽ và dễ sử dụng.

Tất cả đều là những sản phẩm được thiết kế để cắt bỏ mọi sự phức tạp một cách có ý thức chứ không theo kiểu nhồi nhét mọi thứ có trong đầu nhà thiết kế vào sản phẩm, một hội chứng khiến cho sản phẩm công nghệ trở nên nặng nề mà người ta vẫn gọi bằng cái tên “loạn chức năng”.

“Điều làm nên chất lượng của Apple là sự giản dị trong thiết kế.” Nhà dự báo công nghệ và tư vấn ở Silicon Valley Paul Saffo cho biết.

Sự giản dị đó thể hiện rõ ràng trong phong cách cá nhân của Mr Jobs. Áo đen cổ lọ, quần bò không thắt lưng và đôi giày thế thao, Jobs luôn luôn như vậy.

Trong căn nhà của mình ở Palo Alto mấy năm trước, Jobs từng thú nhận rằng ông thích những không gian gọn gàng, rộng mở, thanh đạm và sau đó giải thích về những chiếc ghế gỗ thủ công hết sức đơn giản và tinh tế trong phòng.

Đó là những chiếc ghế được làm bởi George Nakashima, nhà thiết kết nội thất nổi tiếng trong thế kỷ 20 và là cha đẻ của phong trào thủ công ở Mỹ.

Những sản phẩm vĩ đại theo Jobs là chiến thắng của thị hiếu. Ông giải thích thị hiếu là kết quả của sự học hỏi, quan sát và đắm mình trong văn hóa của quá khứ và hiện tại, của “sự cố gắng thể hiện mình theo những gì tốt nhất loài người từng làm được và mang những điều đó vào những gì bạn đang làm.”

Quan niệm của Jobs không phải là một triết lý thiết kế sản phẩm được sáng tạo bởi một Hội đồng hay được quyết định bởi những nghiên cứu thị trường. Các đồng nghiệp của Jobs cho biết công thức của ông chủ yếu dựa vào sự kiên nhẫn, kiên trì, niềm tin và bản năng.

Ông tham gia rất sâu vào những lựa chọn thiết kế cả phần cứng lẫn phần mềm, tất cả đều phải chờ đợi một cái gật đầu hay sự phủ quyết của ông. Mr Jobs tất nhiên là thành viên của một nhóm lớn tại Apple cho dù ông là lãnh đạo.

Thực chất, ông luôn thể hiện vai trò lãnh đạo ấy của mình. Trong khi lựa chọn những thành viên chủ chốt của nhóm, ông luôn tìm kiếm những yếu tố siêu vượt trội. Jobs nói rằng, một nhà thiết kế, một kỹ sư hay một nhà quản lý siêu đẳng thật sự phải là người không chỉ giỏi hơn 10%, 20% hay 30% so với người rất giỏi khác, mà phải hơn 10 lần.

Đóng góp của họ chính là những nguyên liệu thô để tạo ra một sản phẩm “AHA”, thứ sản phẩm khiến người sử dụng phải tư duy lại những quan niệm của họ về máy nghe nhạc hay điện thoại cầm tay.

“Sáng tạo thật sự trong công nghệ là những cú nhảy vọt lên phía trước, tiên đoán những nhu cầu không ai thực sự biết trước đó, sau đó tạo ra những khả năng tái định nghĩa lại các dòng sản phẩm. Steve Jobs đã làm được việc ấy.” David B.Yoffie, giáo sư trường kinh doanh Harvard nhận xét.

Thời gian là cần thiết để tạo ra những bước nhảy dài như vậy. Nhà khoa học máy tính hàng đầu Carver Mead ở Viện Công nghệ California từng nói: “Hãy lắng nghe công nghệ, hãy ghi nhớ những gì nó  nói với bạn.”

Không ai có thể phủ nhận Mr Jobs là nhà tiếp thị và trình diễn thiên phú, nhưng, ông cũng là một người lắng nghe công nghệ đầy kỹ năng. Ông gọi đó là “truy tìm những vector công nghệ mọi lúc”, để đánh giá xem khi nào thì một sáng tạo hấp dẫn sẵn sàng ra mắt thị trường. Tiến bộ công nghệ, giá cả phải chăng và nhu cầu khách hàng phải được kết hợp lại để tạo ra những sản phẩm bom tấn.

Sự thực là các nhà thiết kế và kỹ sư Apple đã bắt đầu làm Ipad từ nhiều năm, trình bày với Mr Jobs các mẫu thử định kỳ. Không cái nào trong số đó được duyệt cho tới sản phẩm gần đây nhất.

Nhiều nhà phê bình đã cho rằng Ipad là một canh bạc mà  Mr Jobs sẽ thua. Họ cho rằng chiếc máy tính bảng này định chiếm một thị phần không chắc chắn giữa Ipod và notebook với một cái giá không rẻ, từ 499 tới 829 đôla Mỹ.

Nhưng hãy nhớ lại khi iPod ra mắt năm 2001, người ta cũng đã từng cười và mỉa mai nó bằng cách nhại lại chữ viết tắt Ipod là “idiots price our devices” (giá ngu ngốc cho sản phẩm của chúng ta). Và cuối cùng thì chúng ta đều biết ai mới đáng bị chê cười.

Nếu chỉ cứ chăm chăm lo phục vụ người dùng nước ngoài theo kiểu có nải chuối, củ khoai nào ngon thì đem ra chợ, cái nào không ngon thì để ở nhà như tâm lí của người dân quê thì thị trường nước ngoài chưa thấy, chỉ thấy thị trường trong nước bỏ ngỏ cho những hàng hóa của nước khác tràn ngập.

Công ty Hàn Quốc và điện thoại Sfone

Trong một lần gặp khách hàng là một công ty Hàn Quốc tại Tp.HCM, khi họ đưa danh thiếp, tác giả bài viết này hơi ngạc nhiên khi thấy cả giám đốc lẫn phó giám đốc công ty đều sử dụng mạng điện thoại di động Sfone. Càng ngạc nhiên hơn nữa về khi nhìn Laptop của họ. Họ không dùng Macbook, HP, Sony Vaio hay những dòng Laptop quen thuộc dành cho doanh nhân mà loại họ dùng lại là Laptop Samsung.

Nhưng đó là chuyện cũ, giờ thì tác giả không còn ngạc nhiên về điều đó nữa. Tại thời điểm tác giả gặp hai người này, Sfone là một liên doanh giữa SPT và SK Telecom, một tập đoàn viễn thông của Hàn Quốc. Còn Samsung thì khỏi phải bàn cãi, vì bản thân thương hiệu này đã là một niềm tự hào của người Hàn Quốc trong suốt một thời gian dài. Dường như việc sử dụng sản phẩm của chính nước mình đã tạo nên một đặc trưng của người dân Hàn Quốc.

Honda Việt và Honda Thái

Người tiêu dùng Việt Nam không ai không biết đến hãng Honda. Honda không chỉ là một thương hiệu mà nó đã trở thành một danh từ người Việt dùng để đánh đồng với xe gắn máy. Đi mua chiếc honda, tiệm sửa xe honda….. Ngoài những yếu tố như bền, dễ sửa chữa, mẫu mã đẹp, tiết kiệm xăng….có một điều đáng nói đó là sự ổn định về mặt chất lượng của sản phẩm. Honda có rất nhiều nhà máy sản xuất, lắp ráp trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, người mua xe của Honda có hai lựa chọn là mua xe của Honda Việt Nam hoặc mua xe của Honda Thái lan.

Thông thường giá của Honda Thái sẽ cao hơn so với xe Honda Việt Nam. Điều gì đã tạo nên sự khác biệt này? Có phải xe của Honda Thái thì tốt hơn so với xe của Honda Việt Nam? Hai loại xe này về mặt tiêu chuẩn kĩ thuật là như nhau. Có nghĩa là khi xuất xưởng, mỗi chiếc xe phải đáp ứng những tiêu chuẩn do Honda đưa ra. Tiêu chuẩn này cho dù là Honda Thái hay Hoanda Việt Nam đều phải áp dụng. Sự khác biệt nếu có chỉ là những khác biệt rất nhỏ nhằm đáp ứng tốt hơn ngưởi tiêu dùng ở nước sản xuất ra sản phẩm. Điều này cũng tương tự như việc chúng ta uống Coca Cola. Cho dù sản phẩm này được sản xuất tại Việt Nam hay Hoa Kỳ hay bất kì nước nào khác thì khi uống cũng chỉ cảm nhận một hương vị duy nhất.

Nhưng trên thực tế, người tiêu dùng Việt vẫn thích xe của Honda Thái hơn. Tâm lí thích hàng ngoại của người tiêu dùng Việt không chỉ dừng lại ở xe máy mà nó còn lan rộng ra nhiều loại sản phẩm khác để có thể nói việc sử dụng hàng ngoại trở thành một cái “mốt” và tâm lí phổ biến.

Đầu Karaoke 5 số Ariang

Thêm một dẫn chứng khác. Ariang là một tên tuổi hàng đầu Việt Nam về đầu Karaoke 5 số. Về chất lượng thì khỏi phải bàn cãi. Thoạt nghe cái tên Ariang chúng ta cứ nghĩ rằng đây là một thương hiệu của Hàn Quốc. Thật ra đây là một sản phẩm của công ty cổ phần dịch vụ điện tử Phú Nhuận, một công ty hoàn toàn Việt Nam. Nhưng tên sản phẩm thì lại “Tây” 100%.

Nếu sản phẩm tốt thì sẽ được lựa chọn. Người tiêu dùng không có thời gian và cũng không cần phải quan tâm xem sản phẩm này của nước nào.

Bản thân doanh nghiệp Việt khi lấy một cái tên “Tây” thì họ sẽ có cái thuận lợi khi sản phẩm xuất khẩu và tiêu thụ tại nước ngoài. Đây là một ước mơ chính đáng và rất đáng trân trọng. Nhưng mặt khác, nếu nhìn một cách tổng thể việc lấy tên Tây như vậy, trong chừng mực nào đó dường như doanh nghiệp Việt chưa có ý thức xây dựng hình ảnh hàng Việt Nam trong lòng người Việt Nam.

Nói rộng ra, với tâm lí chuộng “ngoại” của người Việt, doanh nghiệp Việt cũng chạy theo con đường “Tây hóa” bằng những cái tên rất Tây để đáp ứng cho nhu cầu sính ngoại kia. Kết quả là người Việt vẫn thờ ơ với hàng Việt.

Tìm lối đi cho hàng Việt

10 năm trước An Phước là một cái tên còn rất xa lạ. Nhưng thời điểm này, An Phước là lựa chọn số 1 của những người làm văn phòng tại Tp.Hồ Chí Minh. Gắn liền với An Phước là một sản phẩm hoàn toàn Tây: Pierre Cardin. Từ chỗ chỉ là một đơn vị nhận gia công cho Pierre Cardin An Phước đã tiến một bước dài khi nhận nhượng quyền của Pierre Cardin. Không chỉ sản xuất sản phẩm này tại Việt Nam, An phước còn được lợi trong việc học hỏi bí quyết của một thương hiệu hàng đầu thế giới về may mặc và đem áp dụng vào chính An Phước.

Điều đáng nói bên cạnh người khổng lồ Pierre Cardin, An Phước đã có một vị trí vững mạnh trong lòng người tiêu dùng với một bộ mặt rất Việt. Trong vô vàn những sản phẩm may mặc của cả Việt Nam và nước ngoài, một cái tên An Phước rất Việt Nam không hề tỏ ra thua kém trong sự chọn của người tiêu dùng Việt.

Chúng ta mơ ước và muốn xây dựng thói quen sử dụng hàng Việt của người Việt trước hết bản thân doanh nghiệp Việt phải có một ý thức rất “Việt”. Bản thân việc đặt một cái tên rất “Tây” không có tính quyết định. Để người Việt trân trọng hàng Việt cũng tương tự như người Hàn ở đầu câu chuyện ít ra doanh nghiệp xứ ta phải có ý thức trân trọng người dùng Việt. Nếu chỉ cứ chăm chăm lo phục vụ người dùng nước ngoài theo kiểu có nải chuối, củ khoai nào ngon thì đem ra chợ, cái nào không ngon thì để ở nhà như tâm lí của người dân quê thì thị trường nước ngoài chưa thấy, chỉ thấy thị trường trong nước bỏ ngỏ cho những hàng hóa của nước khác tràn ngập. Âu đó cũng là việc doanh nghiệp trong nước nên cân nhắc.

Trước mắt là một. Người dễ thương, ga lăng, dịu dàng với em. Sẵn có ngay tại công sở. Dễ lắm!

Chồng của em ơi,

Anh nói rằng 8/3 là ngày mà mọi “giống cái” đều được tôn vinh. Nếu đi mua cua, mà thấy cua nữ thì cũng thả ra. Chúa, Trời, Phật, thánh Ala, và kể cả thần cây đa, cây gạo, cây đề, cây bồ hòn cũng đều ban phúc lành cho đám đàn bà.

Vậy thì em nhân ngày ấy mà gửi thư này cho anh, để thổ lộ cùng anh một điều em vẫn chôn giấu trong lòng lâu nay. Em đã định giữ kín cho riêng mình, sống để dạ chết mang đi, nhưng anh biết không, khi ta chôn giấu một điều bí mật, thì đồng thời cũng như mang một mầm bệnh. Chưa kể là những ý nghĩ của em cứ lăm le chực biến thành chương trình hành động. Anh vẫn nói tư tưởng đi trước một bước là kim chỉ nam cho hành động.

Hãy nghe em này anh. Trước khi đặt bức thư này lên bàn anh, em đã chuẩn bị khá kỹ lưỡng. Tất cả những vật thể có thể bay được trong căn phòng của anh, em đều đã di dời chúng xa anh. Mà anh đừng tạo thêm ra vật thể bay nào, vì anh là một tấm gương lớn đối với em.

Người ta nói “gần đèn thì rạng”. Em gần anh lâu ngày, nên nhất cử nhất động em đều có học ở anh. Hãy nghe em nói anh nhé. Vì em cần thổ lộ cùng anh, để có thể kiêu hãnh rằng em là một người vợ trung thực. Ta đã thề ngày yêu nhau là trung thực và cùng nhau đi đến hết cuộc đời. Chỉ có cái chết mới chia lìa chúng ta mà.

Anh ơi, tạm thời, em có mười điều để kể cùng anh:

1. Em đã từng lên giường với ba người đàn ông khác trước khi gặp anh rồi ta cưới nhau.

2. Trong khi ân ái cùng anh, em vẫn ngoại tình trong tâm tưởng. Em nghĩ đến một “hoàng tử cưỡi ngựa trắng”.

Anh thấy em nồng nàn. Anh gọi em là người đàn bà nóng bỏng và quyến rũ nhất trên đời. Vâng. Em rất vui khi anh gọi em như thế. Nhưng để nóng bỏng và dâng hiến cho anh được trọn vẹn, em luôn mơ về “hoàng tử cưỡi ngựa trắng” - một người đàn ông đến từ đường chân trời, ga lăng, hào phóng, đẹp đẽ, sẵn sàng nhảy vào lửa vì em.

Em có quyền mơ không nhỉ?

3. Em đã có lúc sợ hãi mùi vị trong miệng anh, khi anh trở về nồng nặc hơi men và mùi son phấn của ai đó.

4. Em đã đôi lúc nghĩ rằng giá như mình không lấy chồng có phải hay hơn không. Thế mà cuối cùng, em vẫn ở với anh.

5. Em đã từng nghĩ: “Lão này thật “kẹo” khi anh cáu bẳn vì chiếc áo em mua hoặc anh không đưa tiền lương cho em”.

6. Em đã từng nghĩ: “Ta sẽ bỏ đi, vì anh ấy khoác lác quá và trên đời với anh ấy chỉ có bóng đá mà thôi. Ôi ta là một công chúa. Ta đã cưới một anh chàng trí thức, chứ không phải một anh chàng có ước mơ chật hẹp đơn giản đến như thế này”.

7. Em thấy anh nhiều lần đi vào quán bia ôm, karaoke ôm vân vân và những chỗ có thể thoải mái ôm. Em nhiều lần biết rằng anh và đám bạn anh nói thác rằng đi công tác ở Đồ sơn và Quất Lâm và nhiều nơi khác. Thực ra đó chỉ là cái cớ. Thực ra đó là những hành trình đi vào “lầu xanh”. Đi tập thể. Trong đó các anh cổ vũ nhau và đó là đề tài sôi nổi bất tận của các anh sau đề tài bóng đá. Về việc này, em có thể bắt chước bọ Quảng Bình mà nói: “Bọ biết mà bọ cứ mần thinh”.

8. Em cũng biết rằng hễ anh đi công tác ra khỏi nhà là tại các khách sạn nhà nghỉ đều có dịch vụ ôm ấp qua đêm. Các anh gọi đó là đi “vệ sinh”, như ăn một miếng bánh, uống một cốc nước. Anh nhìn đám phụ nữ ngày nay qua cái nhìn như thế. Khinh thường ra mặt. Anh đã “bo” cho em - vợ anh - 50 ngàn đồng, trong một cơn ngà ngà say vì anh tưởng em là cave.

9. Em không thể bỏ anh được vì chúng ta có hai con. Nhà ta đẹp, cắt đôi cũng phí. Vả lại hình như em vẫn yêu anh, mặc dù trong lòng em, anh “mười phần xuân đã gầy năm sáu phần”.

10. Em cũng không thể bỏ anh được vì em nhìn ra ngoài kia, bạn anh cũng thế cả. Đến em trai và chú bác của anh, của em cũng thế. Vậy bỏ anh em biết lấy ai bây giờ. Lấy đâu ra đôi vai sạch cho em gối mái đầu tội nghiệp đây?

Vì thế, anh yêu ơi, em phải có giải pháp để khỏi bùng nổ làm tan cửa nát nhà. Nhiều khi em cũng muốn biến mọi đồ đạc trong nhà chúng ta, và cả em nữa, thành vật thể bay.

Một chương trình hành động mạnh mẽ trong lòng đang thôi thúc em:

- Em sẽ tìm kiếm một số người tình. Trước mắt là một. Người dễ thương, ga lăng, dịu dàng với em. Sẵn có ngay tại công sở. Dễ lắm. Trưa chúng em làm việc xong, rủ nhau vào nhà nghỉ, cùng ăn trưa trên giường, sau khi đã có những lời lãng mạn. Vợ anh ta đẹp. Em cũng đẹp chứ bộ. Thì vợ anh ta gánh những sự khó chịu và vấn đề cơm áo khi anh ta về nhà. Em chỉ hưởng thụ lúc anh ta dễ thương mà thôi. Anh vẫn làm thế. Thiên hạ vẫn làm thế lâu nay.

- Thỉnh thoảng em sẽ đi công tác xa. Gần thì phía Bắc. Xa hơn thì phía Nam. Biên cương hải đảo đều tốt. Xa nữa thì Trung Quốc rồi Tây rồi Nhật. Khung cảnh lạ mà có người tình mới, có thể gặp bất cứ lúc nào, thì đấy mới gọi là biết đón nhận những quà tặng bất ngờ từ cuộc sống. Không nếm trải, hoá ra chết đi chẳng bằng con trâu cứ tha thẩn bên ba tấc ruộng, cả đời chẳng biết hút một điếu thuốc lào hay sao?

- Em còn khá nhiều giải pháp để tự cứu đời mình và cuộc hôn nhân của chúng ta. Em có thể lén lút. Nhưng suy cho cùng, kẻ giấu giếm là kẻ vừa khổ vừa hèn. Cuối cùng cũng sẽ lộ ra. Cũng như anh ấy, anh cứ tưởng anh giỏi về nghệ thuật “giương đông kích tây” lắm nhưng rốt cuộc anh làm gì thì em không muốn cũng phải biết. Thà em cứ nói trước rồi đàng hoàng làm còn hơn.

Em cam kết rằng cuộc hôn nhân của chúng ta là bền vững. Vì giờ đây chúng ta sống bằng nghĩa vụ và vì con cái. Dại gì tốn tiền đám cưới lại tốn tiền cho án phí ly hôn.

Vả lại, dù thế nào em vẫn yêu anh.

Trả lời em đi anh. Nhân ngày 8/3. Và ơn Chúa và Phật và thánh A la, thần cây đa ma cây gạo cú cáo cây đề, mong rằng vì cái Ngày Đàn bà này mà anh công bằng với em, ủng hộ em đây.

Yêu anh, người đàn ông mà em không bao giờ rời bỏ.

Theo Nhà văn Võ Thị Hảo

Vì sao lại muốn đi ngàn dặm tìm một cô vợ Việt Nam? Hồng Lâm nói: “Theo tìm hiểu trên mạng, các cô gái Việt Nam vừa nhiều vừa xinh đẹp, sau khi lấy chồng thì “đánh không đánh trả, mắng không mắng trả, lại đủ chức năng của một… vú em. Nếu ở Trùng Khánh, một anh chàng công nhân xuất thân nông dân, vốn liếng chẳng có, tướng mạo thì không như mình, tìm được một cô vợ tốt thật khó hơn lên trời”.

Chắc hẳn nghe những “tâm sự” này, các cô gái Việt Nam đã và có ý định lấy chồng ngoại sẽ thấy quặn lòng.

“Lí lịch trích chéo” của một người muốn lấy vợ Việt Nam

Thân phận: Công nhân xây dựng bình thường, trình độ văn hóa hết cấp 2, thu nhập chưa đến 2000 NDT/tháng.

Ý định: Sang Việt Nam tìm vợ.

Lý do: Cho rằng trong nước là người nghèo không lấy được vợ nhưng ở Việt Nam với thu nhập như thế thì hoàn toàn có thể.

Hành động: Đã làm xong hộ chiếu, đợi sang tháng lên đường, hiện đang tìm gấp một phiên dịch giá rẻ.

Bảng kê chi phí lấy vợ nước ngoài:

- Đi ô tô từ Quảng Tây đến TP.HCM: 130 NDT

- Vé xe lửa ghế cứng từ Trùng Khánh đến Quảng Tây: 400 – 500 NDT

- Đăng báo tìm vợ trên báo Việt Nam: 80 NDT

- Tìm phiên dịch, ăn ở ở nhà phiên dịch: 500 NDT

Tổng chi phí cả đi về là khoảng 2000 NDT

“2000 NDT ở đây là ít, nhưng ở Việt Nam là món tiền không nhỏ!” Tự tin với điều đó, chàng công nhân người Giang Tân là Hồng Lâm gần đây đã làm xong hộ chiếu, chuẩn bị sang Việt Nam tìm vợ!

Đã làm xong hộ chiếu, chỉ còn chờ xuất ngoại

Hồng Lâm, 22 tuổi, nông dân ở trấn Bạch Sa, Giang Tân, Trùng Khánh, hiện là công nhân trong khu công nghiệp Lạc Hoàng, lương tháng không đầy 2000 NDT. Cách đây không lâu, anh chàng này xin nghỉ phép để tìm đến tòa soạn báo Trùng Khánh tin chiều, hỏi địa chỉ một cô gái Việt Nam tên là Tuyết, từng được tờ báo này đăng về câu chuyện tình lãng mạn với một chàng trai Trùng Khánh, chỉ với một mục đích: nhờ làm phiên dịch giúp mình sang Việt Nam tìm vợ!

Vì sao lại muốn đi ngàn dặm tìm một cô vợ Việt Nam? Hồng Lâm nói: “Theo tìm hiểu trên mạng, các cô gái Việt Nam vừa nhiều vừa xinh đẹp, sau khi lấy chồng thì “đánh không đánh trả, mắng không mắng trả, lại đủ chức năng của một vú em. Nếu ở Trùng Khánh, một anh chàng công nhân xuất thân nông dân, vốn liếng chẳng có, tướng mạo thì không như mình, tìm được một cô vợ tốt thật khó hơn lên trời”.

Theo anh ta tìm hiểu được, thu nhập bình quân của nhóm người làm công ăn lương ở Việt Nam khá thấp nên mức thu nhập 2000 NDT (khoảng hơn 4 triệu đồng) của anh ta cũng có thể coi là… khá khẩm!

Khi PV của Trùng Khánh tin chiều đến thăm, anh chàng đang mặc một bộ đồ bảo hộ cũ, đeo tạp dề, ngồi trên tấm phản kê bằng gạch lấy ra khoe tấm hộ chiếu được bọc trong năm bảy lớp nilon: “Hộ chiếu tôi làm xong rồi, chỉ cần tìm được phiên dịch là lên đường”.

Sau lưng, chảo cơm rang ăn dở từ sáng. Hồng Lâm nói bình thường mình rất tiết kiệm, làm hộ chiếu mất 300 NDT là tương đương với tiền sinh hoạt cả tháng.

“Công nhân F2” khó tìm vợ

Do quán ăn mà cô Tuyết làm đã sang tên cho người khác nên Hồng Lâm không tìm được. Anh ta phải nhờ đến sự giúp đỡ của tòa soạn vì một công nhân xuất thân nông dân loại F2 như anh (có bố cũng là công nhân xuất thân nông dân) tìm được vợ thật quá khó ở nước mình, trong khi anh lại không muốn ở vậy suốt đời…

Anh chàng bấm đốt ngón tay kể: Học hết cấp 2, 17 tuổi bắt đầu phiêu bạt bốn phương từ Bắc Kinh đến Quảng Châu, Thanh Đảo… làm thuê, khó khăn lắm mới để dành được hơn 1 vạn NDT để lấy vợ. Vì tìm vợ, anh ta đã bỏ một công việc rất tốt ở công ty xe đạp, đến xin làm ở một công ty điện tử có nhiều nữa nhân công. Nhưng khi tìm được cô gái mình thích, vừa nói xuất thân nông dân, cô ta lập tức “không từ mà biệt”. Người nhà cũng hai lần giới thiệu đối tượng nhưng các cô này nghe đến xuất thân cũng lập tức “một đi không trở lại”.

“Tìm được người vợ tốt thật khó quá! Tôi chỉ cao 1m66, tiền thì không có, các cô gái tốt đâu thèm để ý đến tôi!”, Hồng Lâm thật thà. 22 tuổi, vừa đủ tuổi kết hôn theo pháp luật Trung Quốc, vì sao đã vội vàng tìm vợ đến nỗi phải xuất ngoại? Hồng Lâm đáp: “Không vội sao được? Ngày ngày đi làm không kể, đến lúc ra đường nhìn ai cũng có đôi có cặp mà não ruột”.

Hộ chiếu du lịch chỉ có thời hạn 1 tháng, ngôn ngữ không thông làm thế nào đảm bảo tìm được cô vợ Việt Nam tâm đầu ý hợp? Hồng Lâm nói mình không phải “nhắm mắt nói mò” vì hồi làm thuê ở Quảng Châu, có nhiều xưởng do chủ người Nhật đầu tư, anh từng tham gia một lớp ngoại khóa tiếng Nhật, trong lớp có nhiều cô gái đi học với mục đích lấy chồng người Nhật, bởi lẽ Nhật Bản phát triển hơn Trung Quốc. Cứ đó mà suy, các cô gái Việt Nam cũng vậy.

Các bạn của Hồng Lâm đều nói, cách nghĩ này không có gì sai, họ cũng 25, 26 tuổi rồi mà chưa có bạn gái nếu Hồng Lâm thành công, mọi người sẽ học theo.

Theo thống kê tháng 2/2008, năm 2006 ở Trung Quốc đàn ông từ 21 đến 30 tuổi chiếm 36.5% lớp công nhân xuất thân nông dân đang ở vào độ tuổi kết hôn. Ngành xây dựng, gia công chế tạo máy là lựa chọn hàng đầu cho nhóm người này, trong đó 80% công nhân xây dựng có xuất thân là nông dân. Công việc vừa nặng nhọc, bụi bẩn, lương thấp, nguy hiểm nên rất khó lọt vào mắt xanh các cô gái, lại càng khó có cơ hội gặp gỡ phụ nữ. Hạn chế nghề nghiệp cùng với mức lương thấp đẩy các chàng trai này vào hoàn cảnh khó tìm bạn đời.

Trai Trung Quốc hướng tới tìm vợ Việt Nam?

Được biết, thời gian gần đây ngày càng nhiều chàng trai không tìm được bạn gái ở Trung Quốc đã hướng tới các nước như Việt Nam, Mianmar, Indonesia… Nhiều người cho rằng các cô gái nước ngoài vì sống trong điều kiện kinh tế khó khăn nên tính cách hiền hòa ngoan ngoãn, không kiêu kì như các cô gái Trung Quốc, nên hứa hẹn sẽ là những người vợ lí tưởng.

Câu chuyện của anh chàng Hồng Lâm trên đây chỉ là một trường hợp và bản thân phóng viên báo Trùng Khánh tin chiều trong bài viết của mình cũng không tỏ ý tin tưởng vào xác suất thành công của hành trình “muôn dặm tìm vợ” này. Nhưng sự xuất hiện ý tưởng này, cùng với câu chuyện “lấy vợ siêu tốc” được chia sẻ trong kì trước nói lên một thực tế rằng chuyện lấy vợ Việt Nam ở Trung Quốc có xu hướng trở thành trào lưu.

Nhiều tờ báo và website Trung Quốc đưa tin, mấy năm trở lại đây, ở Việt Nam xuất hiện một làn sóng “hôn nhân kinh tế”; nhiều nơi còn tổ chức những đoàn du lịch kết bạn, trong hành trình 6 ngày, có thể tổ chức cho gặp gỡ với vài chục cô gái. Những thông tin này đã có sức hấp dẫn đáng kể đối với xã hội Trung Quốc đang ngày càng thừa nam, thiếu nữ – một phần do chính sách kế hoạch hóa chỉ cho phép mỗi cặp vợ chồng có 1 con đã khiến trong một thời gian dài, người ta có xu hướng chọn giới tính thai nhi theo quan niệm “con nối dõi”.

Tuy nhiên, báo chí Trung Quốc cũng khuyến cáo các chàng trai của họ: Lấy được vợ nước ngoài với chi phí thấp, nghe ra rất hấp dẫn nhưng phải được thực hiện bằng con đường hợp pháp. Chủ nhiệm phòng đăng kí kết hôn Du Bắc Hoàng Xuân Diễm cho biết: “Muốn tìm vợ nước ngoài, dứt khoát không nên tìm đến các trung tâm môi giới ngầm, bởi lẽ mua vợ là hành vi phi pháp. Để lấy vợ nước ngoài đúng luật, ngoài việc bạn bè giới thiệu, hay hai bên tự quen biết, cũng có thể tìm đến những trung tâm môi giới hôn nhân có đủ tư cách pháp nhân”.

Bà Vương Xuân Diễm cũng nhắc nhở, khi kết hôn với người nước ngoài, cần phải đem hộ chiếu hoặc giấy lưu trú và các giấy tờ khác của hai người cùng với chứng nhận tình trạng hôn nhân làm thủ tục tại cơ quan đăng kí kết hôn. “Sau khi cưới về cũng phải chuẩn bị tâm lí, có thể cô gái không thể làm được “chức năng bảo mẫu” như mong đợi, do ngôn ngữ không thông, có khi đi chợ cũng cần có người giúp”. Một số người có kinh nghiệm thì khuyên rằng, trước hết có thể nói chuyện tìm hiểu qua mạng, hoặc thông qua các diễn đàn ở nước ngoài để tìm đối tượng vừa mắt, sau khi có cơ sở hiểu biết lẫn nhau nhất định, xác suất thành công mới cao.

Theo Sina, Xinhua, Trùng Khánh tin chiều, Kinh Sở báo, các diễn đàn